Czy można jeść 10 jajek dziennie? Co mówią badania
Zdrowy dorosły zje 10 jajek w jeden dzień bez szkody, ale codzienne jedzenie takiej ilości nie zostało przebadane i nie jest zalecane. Najlepiej udokumentowane jest bezpieczeństwo około jednego jajka dziennie. Przy większych ilościach liczy się reszta diety, poziom cholesterolu we krwi i choroby współistniejące.

Co oznacza 10 jajek dziennie w liczbach?
Średnie jajko (ok. 50 g bez skorupki) to około 72 kcal, 6,3 g białka, 4,8 g tłuszczu i 186 mg cholesterolu. Dziesięć sztuk daje więc:
| Składnik | 1 jajko | 10 jajek |
|---|---|---|
| Energia | ok. 72 kcal | ok. 720 kcal |
| Białko | ok. 6,3 g | ok. 63 g |
| Tłuszcz | ok. 4,8 g | ok. 48 g |
| w tym nasycony | ok. 1,6 g | ok. 16 g |
| Cholesterol | ok. 186 mg | ok. 1860 mg |
| Cholina | ok. 147 mg | ok. 1470 mg |
Dla porównania: 16 g tłuszczu nasyconego to około trzech czwartych dopuszczalnej dziennej ilości przy diecie 2000 kcal (do 10% energii, czyli ok. 22 g). Na masło, ser czy mięso zostaje niewiele miejsca. 720 kcal to z kolei jedna trzecia dziennego zapotrzebowania przeciętnej kobiety.
Cholina to składnik potrzebny m.in. wątrobie i układowi nerwowemu. Jajka są jednym z jej najlepszych źródeł, ale przy 10 sztukach dziennie przekraczasz zalecane spożycie (400–550 mg) mniej więcej trzykrotnie.
Ile jajek dziennie jest bezpieczne według badań?
Najwięcej danych dotyczy spożycia do jednego jajka dziennie i te dane są uspokajające.
Największa analiza obejmowała trzy amerykańskie kohorty (ponad 215 tys. osób obserwowanych przez dekady) oraz metaanalizę 28 badań z udziałem ok. 1,7 mln uczestników. Jedno jajko dziennie nie wiązało się z wyższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.1 W badaniu prawie pół miliona dorosłych Chińczyków osoby jedzące jajka codziennie (średnio niecałe jedno dziennie) miały nawet o ok. 11% mniejsze ryzyko chorób serca i naczyń niż osoby, które jadły je rzadko.2
Nie wszystkie wyniki są jednak tak jednoznaczne. W zbiorczej analizie sześciu amerykańskich badań (prawie 30 tys. osób, mediana obserwacji 17,5 roku) każde dodatkowe pół jajka dziennie wiązało się z niewielkim, ale mierzalnym wzrostem ryzyka chorób serca i zgonu – głównie przez cholesterol z diety.3
Wniosek: przy jednym jajku dziennie badania są zgodne. Przy dwóch–trzech dowody są słabsze, ale u zdrowych osób na zbilansowanej diecie nie wskazują na wyraźną szkodę. Dziesięć jajek dziennie przez dłuższy czas to ilość, której nikt nie przebadał – nie da się więc uczciwie powiedzieć, że jest bezpieczna.
Czy jajka podnoszą cholesterol we krwi?
U większości ludzi cholesterol z jedzenia podnosi cholesterol we krwi umiarkowanie, bo wątroba ogranicza wtedy własną produkcję. Silniej działają tłuszcze nasycone i trans – dlatego jajecznica na boczku i maśle to co innego niż jajko na twardo z warzywami.
Jest jednak grupa tzw. hiperresponderów, u których cholesterol LDL po jedzeniu żółtek wyraźnie rośnie. Nie da się tego przewidzieć bez badań – jeśli jesz dużo jajek, rób regularnie lipidogram i obserwuj, jak reaguje twój organizm.
Kto powinien ograniczyć jajka?
Ostrożność z dużą ilością jajek powinny zachować osoby:
- z wysokim cholesterolem LDL lub hipercholesterolemią rodzinną,
- z cukrzycą typu 2 – w części badań to właśnie w tej grupie częstsze jedzenie jajek wiązało się z wyższym ryzykiem sercowym,
- po zawale, udarze lub z chorobą wieńcową,
- z przewlekłą chorobą nerek, jeśli lekarz ograniczył im białko.
W tych przypadkach ilość jajek najlepiej ustalić z lekarzem lub dietetykiem.
Dlaczego ktoś je 10 jajek dziennie?
Najczęściej chodzi o białko – na redukcji lub przy budowaniu masy mięśniowej. Jajka są tanie, sycące, a ich białko ma bardzo dobry skład aminokwasów. Da się jednak dojść do podobnej ilości białka z mniejszą dawką cholesterolu:
- łącz całe jajka z samymi białkami – np. 2 jajka + 4 białka zamiast 6 jajek,
- dodaj inne źródła białka: twaróg, skyr, rośliny strączkowe, ryby, drób,
- rozłóż jajka na tydzień zamiast jeść je na raz – zestawienie zdrowych przekąsek do 250 kcal podpowie, czym je przeplatać.
Jeśli rozważasz odżywkę białkową, przeczytaj też, jak białko serwatkowe sprawdza się przy odchudzaniu.
Jak jeść jajka, żeby były najzdrowsze?
Sposób przygotowania ma większe znaczenie niż kilka jajek w tę czy w drugą stronę:
- gotowane, w koszulce, na parze – bez dodatkowego tłuszczu,
- jajecznica i omlet – na łyżeczce oleju zamiast na boczku i maśle,
- z warzywami – szpinak, pomidory, papryka dodają błonnika i objętości.
Przepisy, od których możesz zacząć: jajka po turecku z pomidorami i jajecznica po cypryjsku. Ugotowane na zapas jajka przechowuj w lodówce – tutaj sprawdzisz, jak długo zachowują świeżość.
Podsumowanie: ile jajek jeść?
- 1 jajko dziennie – bezpieczne dla zdrowych osób, dobrze udokumentowane w badaniach.
- 2–3 jajka dziennie – zwykle w porządku przy zdrowej diecie i prawidłowym lipidogramie.
- 10 jajek dziennie – jednorazowo nie zaszkodzi, ale jako codzienny nawyk nie ma potwierdzenia bezpieczeństwa. Białko lepiej uzupełnić z kilku źródeł.
Przypisy
-
Drouin-Chartier JP, Chen S, Li Y i in. Egg consumption and risk of cardiovascular disease: three large prospective US cohort studies, systematic review, and updated meta-analysis. BMJ. 2020;368:m513. doi:10.1136/bmj.m513 ↩
-
Qin C, Lv J, Guo Y i in. Associations of egg consumption with cardiovascular disease in a cohort study of 0.5 million Chinese adults. Heart. 2018;104(21):1756-1763. doi:10.1136/heartjnl-2017-312651 ↩
-
Zhong VW, Van Horn L, Cornelis MC i in. Associations of Dietary Cholesterol or Egg Consumption With Incident Cardiovascular Disease and Mortality. JAMA. 2019;321(11):1081-1095. doi:10.1001/jama.2019.1572 ↩
Najczęstsze pytania
Ile jajek tygodniowo może jeść osoba z wysokim cholesterolem?
Nie ma jednej liczby dla wszystkich. Osoby z hipercholesterolemią zwykle słyszą od lekarzy limit 3–4 żółtek tygodniowo, ale indywidualną ilość warto ustalić z lekarzem na podstawie lipidogramu.
Czy białko jaj można jeść bez ograniczeń?
Białko jaja nie zawiera cholesterolu ani tłuszczu – całe znajdują się w żółtku. Dlatego osoby, które potrzebują dużo białka, często łączą 1–2 całe jajka z dodatkowymi białkami.
Czy jajka podnoszą cholesterol?
U większości ludzi cholesterol z pożywienia ma umiarkowany wpływ na cholesterol we krwi – większy mają tłuszcze nasycone i trans. Część osób (tzw. hiperresponderzy) reaguje jednak na cholesterol z diety wyraźniej.
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem lub dietetykiem. Jak dobieramy źródła – przeczytasz w zasadach redakcyjnych.



