Dietetyczna szarlotka bez mąki – przepis na lekki deser na diecie
Dietetyczna szarlotka to ciasto, w którym kruchy spód z mąki, masła i cukru zastępujesz zmielonymi płatkami owsianymi, twarogiem i kefirem, a słodycz daje głównie jabłko i 2 łyżki miodu. Z formy 20×20 cm wychodzi 9 kawałków po ok. 185 kcal i 10 g białka – mniej więcej połowa kalorii klasycznej szarlotki. Pieczesz ją 50–55 min w 180°C.

Dietetyczna szarlotka bez mąki z twarogiem
Dietetyczna szarlotka z płatków owsianych, twarogu i 1 kg jabłek: ok. 185 kcal i 10 g białka w kawałku. Przepis bez mąki pszennej, masła i białego cukru.
- Przygotowanie
- 25 min
- Gotowanie
- 55 min
- Razem
- 2 godz. 20 min
- Porcje
- 9 kawałków (forma 20×20 cm)
- Kalorie
- 185 kcal/porcja
Składniki
Masa owsiano-twarogowa
Jabłka
Przygotowanie
- Rozgrzej piekarnik i przygotuj formęNastaw piekarnik na 180°C (góra–dół) lub 170°C z termoobiegiem. Formę 20×20 cm albo tortownicę o średnicy 22 cm wyłóż papierem do pieczenia.
- Zmiel płatkiPłatki owsiane zmiel w blenderze lub młynku na drobną mąkę (ok. 30–60 s). Wymieszaj z proszkiem do pieczenia, cynamonem i solą.
- Zrób masę twarogowąTwaróg zmiksuj blenderem z kefirem, jajkami i miodem na gładką masę. Dodaj mąkę owsianą i krótko wymieszaj łyżką, tylko do połączenia. Odstaw na 10 min – płatki wchłoną płyn i masa zgęstnieje.
- Przygotuj jabłkaW tym czasie obierz jabłka, usuń gniazda nasienne i pokrój w plasterki grubości 2–3 mm albo zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Skrop sokiem z cytryny i wymieszaj z cynamonem. Starte jabłka lekko odciśnij z soku.
- Ułóż warstwyPołowę masy rozsmaruj na dnie formy. Wyłóż na nią jabłka, wyrównaj i dociśnij. Przykryj resztą masy, rozprowadzając ją łyżką od brzegów do środka.
- UpieczPiecz 50–55 min na środkowej półce, aż wierzch będzie złoty, a patyczek wbity w ciasto (nie w jabłka) wyjdzie suchy. Jeśli wierzch za szybko się rumieni, po 35 min przykryj formę folią aluminiową.
- WystudźZostaw szarlotkę w formie na co najmniej 1 godzinę. Na ciepło jest bardzo miękka – kroi się równo dopiero po wystudzeniu, a najlepiej po nocy w lodówce.
Porady i szczegóły
Dietetyczna szarlotka z tego przepisu nie ma kruchego ciasta. Jabłka zapiekasz między dwiema warstwami masy z twarogu, kefiru, jajek i zmielonych płatków owsianych. Po upieczeniu i schłodzeniu przypomina coś pomiędzy szarlotką a sernikiem na zimno: dużo soczystych jabłek, wyraźny cynamon, wilgotna, lekko sprężysta masa. Nie ma w niej masła, oleju ani białego cukru – słodycz daje głównie owoc i odrobina miodu.
Przepis łączy dwie wersje tego tekstu, które wcześniej ukazywały się w magazynie. Zostawiliśmy dotychczasowy zestaw składników (płatki, twaróg, kefir, jajka, miód, cynamon), ale dopisaliśmy konkretne ilości i poprawiliśmy czas pieczenia: przy kilogramie surowych jabłek 30 minut to za mało.
Ile kalorii ma dietetyczna szarlotka?
Cała blacha to ok. 1650 kcal, czyli ok. 185 kcal na kawałek (1/9 formy 20×20 cm). Wyliczenie oparliśmy na typowych wartościach z tabel składu żywności:
| Składnik | Ilość | Energia |
|---|---|---|
| Płatki owsiane | 150 g | ok. 570 kcal |
| Twaróg półtłusty | 250 g | ok. 330 kcal |
| Jabłka (po obraniu ok. 800 g) | 1 kg | ok. 400 kcal |
| Jajka M | 2 szt. | ok. 150 kcal |
| Miód | 40 g | ok. 120 kcal |
| Kefir 2% | 150 ml | ok. 75 kcal |
| Razem | ok. 1650 kcal |
Jeden kawałek to także ok. 10 g białka i ok. 3 g błonnika. Dla porównania: typowa szarlotka na kruchym cieście (mąka, masło, cukier w cieście i w jabłkach) ma według podobnego wyliczenia ok. 220–270 kcal na 100 g, a nasza – ok. 120 kcal na 100 g. „Dietetyczna” nie znaczy jednak „bez kalorii” – trzy kawałki to już porcja obiadu.
Jeśli lubisz takie wypieki, zajrzyj też do przepisu na dietetyczne crumble ze śliwkami i jabłkowe ciasteczka owsiane.
Jakie jabłka wybrać do szarlotki?
Najlepiej sprawdza się mieszanka. Kwaśne, aromatyczne odmiany, takie jak szara reneta czy antonówka, w piekarniku miękną i dają smak „prawdziwej” szarlotki. Słodsze i twardsze (np. jonagold, golden, ligol) trzymają kształt i pozwalają ograniczyć miód.
- Same kwaśne jabłka – dodaj pełne 40 g miodu, a nawet łyżkę więcej.
- Same słodkie jabłka – 1 łyżka miodu zwykle wystarczy.
- Bardzo soczyste jabłka zetrzyj i odciśnij, inaczej na dnie zbierze się sok, a masa zrobi się zakalcowata.
Jabłek nie musisz wcześniej prażyć. Plasterki 2–3 mm miękną w czasie pieczenia, a dzięki temu nie tracisz czasu ani soku.
Czy ta szarlotka jest bezglutenowa?
Może być, ale tylko pod dwoma warunkami. Owies sam w sobie nie zawiera glutenu pszennego, jednak zwykłe płatki owsiane są często zanieczyszczone pszenicą, żytem lub jęczmieniem już na polu i w młynie. Osoba z celiakią powinna używać płatków z przekreślonym kłosem i bezglutenowego proszku do pieczenia (część proszków zawiera skrobię pszenną).
Przegląd badań klinicznych nie wykazał, by dodanie czystego, niezanieczyszczonego owsa do diety bezglutenowej pogarszało objawy, wyniki badań krwi czy stan jelita u chorych na celiakię. Autorzy podkreślają jednak, że badań było niewiele, a ich jakość niska.1 Niewielka część chorych źle toleruje także sam owies, dlatego wprowadzenie go warto omówić z lekarzem lub dietetykiem.
Czy miód zamiast cukru to zdrowsza opcja?
Nie bardzo. Miód ma nieco mniej kalorii niż cukier w przeliczeniu na 100 g, bo zawiera wodę (ale łyżka miodu waży więcej niż łyżka cukru, więc kalorii w łyżce jest więcej), ale to wciąż w ok. 80% cukry proste. Światowa Organizacja Zdrowia zalicza cukry z miodu do tzw. cukrów wolnych i zaleca, by stanowiły mniej niż 10% energii z diety – przy 2000 kcal to ok. 50 g dziennie.2 Ciasta z miodem nie podawaj dzieciom poniżej 1. roku życia – miód może zawierać przetrwalniki bakterii jadu kiełbasianego, groźne dla niemowląt.
Stare wersje tego przepisu sugerowały, że miód (i olej kokosowy) obniżają indeks glikemiczny ciasta, przez co szarlotka jest szczególnie dobra dla osób z cukrzycą. To nieprawda. Na plus tego wypieku działa raczej to, że miodu jest mało (ok. 4 g cukrów wolnych na kawałek), a płatki, twaróg i jajka dodają błonnika i białka. Osoby z cukrzycą powinny wliczyć kawałek do posiłku jak każde inne ciasto, a wielkość porcji najlepiej ustalić z diabetologiem lub dietetykiem – więcej o tym przeczytasz w tekście jakie ciasto przy cukrzycy ciążowej.
Podobnie z olejem kokosowym, który bywał polecany zamiast masła: to w większości tłuszcz nasycony, więc nie jest „lżejszą” wersją masła. W tym przepisie żaden tłuszcz nie jest potrzebny.
Najczęstsze błędy
- Za krótkie pieczenie – po 30 minutach masa nad jabłkami będzie najpewniej jeszcze surowa. Kilogram owoców potrzebuje 50–55 min w 180°C.
- Krojenie na ciepło – masa twarogowa tężeje dopiero po wystudzeniu. Ciepła szarlotka rozpada się na talerzu.
- Zbyt grube plasterki jabłek – kawałki grubsze niż 5 mm zostają twarde, a ciasto się rozwarstwia.
- Pominięcie odstawienia masy – świeżo zmielone płatki potrzebują 10 minut, żeby wchłonąć kefir. Bez tego masa jest rzadka i spływa między jabłka.
- Twaróg z grudkami – masę zmiksuj blenderem. Zwykłe mieszanie łyżką zostawia białe grudki w cieście.
Jak przechowywać dietetyczną szarlotkę?
Ze względu na twaróg i jajka trzymaj ją w lodówce, przykrytą, do 3 dni. Po schłodzeniu smakuje lepiej niż na ciepło – masa jest zwarta, a cynamon wyraźniejszy. Kawałki możesz też zamrozić w pojemniku na ok. 2 miesiące; rozmrażaj w lodówce przez noc. Jabłka po rozmrożeniu będą nieco bardziej miękkie.
Na zimno szarlotka dobrze sprawdza się jako drugie śniadanie albo deser do pracy. Jeśli szukasz innych pomysłów na słodkie danie z twarogiem, wypróbuj pieczony twaróg na słodko albo pieczoną owsiankę z twarogiem.
Warianty i zamienniki
- Bez nabiału – zamiast twarogu i kefiru użyj ok. 350 g gęstego, naturalnego jogurtu sojowego. Ciasto będzie bardziej miękkie i będzie miało mniej białka.
- Z kruszonką – na wierzch posyp 30 g płatków owsianych wymieszanych z 1 łyżką miodu i cynamonem. Doliczysz ok. 20 kcal na kawałek.
- Z bakaliami – do jabłek dodaj 30 g rodzynek lub posiekanych orzechów włoskich (ok. 10–25 kcal więcej na kawałek).
- Bez miodu – przy bardzo słodkich jabłkach możesz go pominąć albo zastąpić słodzikiem do pieczenia (np. erytrytolem) w ilości odpowiadającej 2 łyżkom cukru. Erytrytol jedzony w większych ilościach może działać przeczyszczająco.
- Z gruszkami – połowę jabłek zastąp twardymi gruszkami i dodaj szczyptę imbiru.
Przypisy
-
Pinto-Sánchez MI, Causada-Calo N, Bercik P i in. Safety of Adding Oats to a Gluten-Free Diet for Patients With Celiac Disease: Systematic Review and Meta-analysis of Clinical and Observational Studies. Gastroenterology. 2017;153(2):395-409.e3. doi:10.1053/j.gastro.2017.04.009 ↩
-
World Health Organization. Healthy diet – fact sheet. who.int ↩
Najczęstsze pytania
Czy zamiast twarogu można dać jogurt grecki?
Można, ale jogurt jest rzadszy, więc pomiń kefir albo dodaj go tylko 50 ml. Ciasto wyjdzie bardziej wilgotne i będzie miało nieco mniej białka.
Czy można użyć mąki pełnoziarnistej zamiast owsianej?
Tak – 130 g mąki pszennej pełnoziarnistej lub orkiszowej zastąpi 150 g zmielonych płatków. Ciasto nie będzie wtedy bezglutenowe, a masę wystarczy odstawić na 5 min.
Czy dietetyczną szarlotkę można jeść na kolację?
Tak, jeśli mieści się w twoim dziennym bilansie kalorii. Kawałek ma ok. 185 kcal i 10 g białka z twarogu, jajek i płatków, więc z kubkiem kefiru albo naturalnego jogurtu tworzy prosty, sycący posiłek.



