Ile może stać zupa w lodówce? Bezpieczne terminy

Ile może stać zupa w lodówce? Większość domowych zup – pomidorowa, ogórkowa, grochówka, krem z warzyw – wytrzymuje 3–4 dni w temperaturze do 4–5°C. Ostrożniejsza zasada brytyjskiej agencji ds. żywności to 2 dni. Krócej trzymaj rosół, zupy rybne i zupy z ryżem. Poniżej znajdziesz terminy dla konkretnych zup, sposób na szybkie schłodzenie i zasady mrożenia.

Ile może stać zupa w lodówce – terminy dla różnych zup?

Amerykańska tabela przechowywania żywności FDA podaje dla zup i gulaszy (warzywnych, z mięsem i mieszanych) 3–4 dni w lodówce i 2–3 miesiące w zamrażarce. Dla sosów pieczeniowych i bulionu mięsnego termin jest krótszy: 1–2 dni.¹ Brytyjska Food Standards Agency radzi zjeść resztki jedzenia w ciągu 48 godzin albo je zamrozić.²

Rodzaj zupy	W lodówce (do 4–5°C)	Uwagi
Rosół, wywar mięsny	1–2 dni	Tłuszcz na powierzchni nie zabezpiecza go przed zepsuciem
Zupy warzywne i kremy bez nabiału	3–4 dni	Dobrze znoszą też mrożenie
Zupy z mięsem lub kiełbasą (grochówka, fasolowa, żurek)	3–4 dni	Kwaśny smak zup kiszonych nie wydłuża terminu
Zupy zabielane śmietaną lub mlekiem	3–4 dni	Lepiej zabielać tylko porcję na talerz
Zupy z ryżem	1–2 dni	Ryż sprzyja bakterii Bacillus cereus
Zupy rybne i z owocami morza	1–2 dni	Ostrożny termin zgodny z zasadą 48 godzin; ryba szybko traci świeżość

Liczby dotyczą zupy, która trafiła do lodówki szybko po ugotowaniu i stoi w zamkniętym pojemniku. Jeśli zupa wcześniej długo stygła na kuchence albo kilka razy była wyjmowana i grzana, licz termin krócej. Jeśli zupę będą jeść kobiety w ciąży, małe dzieci, osoby starsze lub z obniżoną odpornością, trzymaj się krótszego terminu (do 2 dni) – zatrucie pokarmowe bywa u nich znacznie groźniejsze.

Czy zupa może stać na kuchence całą noc?

Według zasad bezpieczeństwa żywności – nie. Amerykańskie CDC zaleca wstawić ugotowane jedzenie do lodówki najpóźniej 2 godziny po ugotowaniu, a w upale (powyżej ok. 32°C) w ciągu godziny.³ Brytyjska FSA mówi o 1–2 godzinach.²

Problem jest w dużych garnkach. Zupa stygnie w nich wiele godzin, a przez większość tego czasu ma temperaturę między ok. 5 a 60°C – w tym przedziale bakterie mnożą się najszybciej. Niektóre z nich (np. Clostridium perfringens, Bacillus cereus) tworzą przetrwalniki, które przeżywają gotowanie, a potem „budzą się” w stygnącej zupie. Zatrucia C. perfringens często wiążą się właśnie z jedzeniem gotowanym w dużych ilościach i zbyt długo trzymanym w takiej temperaturze.³

Zagotowanie zupy rano nie rozwiązuje sprawy. Część bakterii, m.in. Bacillus cereus i gronkowiec złocisty, wytwarza toksyny odporne na wysoką temperaturę. Zupa może pachnieć normalnie, a mimo to wywołać wymioty i biegunkę.

Jak szybko schłodzić zupę przed włożeniem do lodówki?

Gorącego, pełnego garnka nie wstawiaj do lodówki od razu – podgrzeje inne produkty i sam będzie stygł bardzo długo. Ale nie zostawiaj go też na noc. Zrób tak:

• Zimna kąpiel – wstaw garnek do zlewu z zimną wodą (najlepiej z lodem) i mieszaj zupę co kilka minut.
• Podziel na porcje – przelej zupę do kilku płaskich pojemników. Im mniej zupy w jednym naczyniu, tym szybciej stygnie.
• Zamknij i wstaw – gdy zupa jest letnia, zamknij pojemniki i od razu wstaw do lodówki. Nie czekaj, aż osiągnie temperaturę pokojową.
• Opisz pojemnik – nazwa i data ugotowania na kawałku taśmy oszczędzą ci zgadywania po trzech dniach.

W lodówce trzymaj zupę na półce, a nie w drzwiach, gdzie temperatura waha się przy każdym otwarciu. Sama lodówka powinna mieć 0–5°C – FSA zaleca sprawdzać to termometrem raz w tygodniu.² Te same zasady dotyczą innych gotowanych potraw – na przykład ugotowanych jajek w lodówce czy ciasta.

Jak poznać, że zupa się zepsuła?

Wylej zupę, jeśli zauważysz którąkolwiek z tych zmian:

• kwaśny, „sfermentowany” lub nieprzyjemny zapach, którego wcześniej nie było,
• pęcherzyki gazu albo musowanie po zamieszaniu, choć zupa jest zimna,
• śluzowata, ciągnąca się konsystencja lub nalot na powierzchni,
• pleśń – nawet mała plama oznacza, że cały pojemnik nadaje się do wyrzucenia; zbieranie jej łyżką nic nie da,
• wybrzuszone wieczko szczelnego pojemnika.

Pamiętaj, że brak tych objawów nie oznacza, że zupa jest bezpieczna. Bakterie wywołujące zatrucia zwykle nie zmieniają zapachu ani smaku. Przy zupach kiszonych – żurku, ogórkowej, kapuśniaku – zapach jest jeszcze mniej pomocny, bo kwaśna nuta jest w nich naturalna. Dlatego ważniejsze od testu „na nos” jest pilnowanie terminu.

Jak podgrzewać zupę z lodówki?

Odlej do rondelka tyle zupy, ile zjesz, i doprowadź ją do wrzenia – powinna pobulgotać co najmniej przez chwilę w całej objętości. CDC zaleca podgrzewanie resztek do co najmniej 74°C.³ W mikrofalówce mieszaj zupę w połowie podgrzewania, bo nagrzewa się nierówno: przy brzegach wrze, a w środku bywa letnia.

Kilka praktycznych zasad:

• nie wracaj niedojedzoną porcją do garnka – zupa z talerza ma kontakt z łyżką i śliną, psuje się szybciej,
• nie podgrzewaj kilka razy całego garnka – każde studzenie to kolejne godziny w „ciepłej strefie”,
• śmietanę, makaron i ryż dodawaj do porcji – zupa dłużej zachowa dobry smak, a ryż czy kluski nie rozmokną. Jeśli gotujesz z ryżem, sprawdź, ile ryżu do zupy na osobę wystarczy, żeby nie zostawały resztki.

Jak długo zupa wytrzyma w zamrażarce?

W temperaturze -18°C jedzenie jest bezpieczne bezterminowo, bo bakterie się nie namnażają. Terminy podawane dla mrożonek dotyczą jakości: zupy i gulasze najlepiej zjeść w ciągu 2–3 miesięcy.¹ Później nie stają się szkodliwe, ale tracą aromat i mogą złapać posmak zamrażarki.

Jak mrozić zupę, żeby dobrze smakowała po rozmrożeniu:

• zamrażaj ją jak najszybciej po ugotowaniu i schłodzeniu, a nie w czwartym dniu w lodówce,
• przelej do pojemników lub woreczków strunowych, zostawiając 2–3 cm wolnego miejsca – płyn przy zamarzaniu zwiększa objętość,
• woreczki mroź na płasko – zajmują mniej miejsca i szybciej się rozmrażają,
• opisz zawartość i datę.

Jakie zupy dobrze znoszą mrożenie?

Najlepiej mrożą się zupy bez nabiału i bez skrobiowych dodatków: rosół i inne wywary, pomidorowa (bez makaronu), grochówka, fasolowa, zupa z soczewicy, barszcz czerwony, kremy z dyni, marchwi, brokułu czy kremy z pomidorów. Gorzej znoszą to:

• zupy z ziemniakami – ziemniaki po rozmrożeniu bywają gąbczaste i rozpadają się,
• zupy z makaronem, ryżem i kluskami – rozmiękają; lepiej zamrozić sam wywar,
• zupy zabielane śmietaną lub mlekiem – mogą się rozwarstwić; zabiel je dopiero po podgrzaniu,
• zupy z jajkiem na twardo (np. żurek) – białko jajka po rozmrożeniu robi się gumowate, dodaj świeże jajko do talerza.

Zupę rozmrażaj w lodówce przez noc albo podgrzewaj prosto z zamrażarki na małym ogniu, pod przykryciem. Rozmrożoną zupę zjedz w ciągu doby.² Lepiej też nie zamrażaj jej ponownie, bo traci smak i konsystencję – dlatego wygodnie mrozić ją w porcjach na jeden posiłek.

Planowanie, ile zupy gotować i co z nią zrobić później, to prosty sposób na mniej wyrzucanego jedzenia w domu. Jeśli szukasz zup, które dobrze sprawdzają się w gotowaniu na kilka dni, zajrzyj do przepisów na zupy lekkostrawne.

Przypisy

1. U.S. Food and Drug Administration. Refrigerator & Freezer Storage Chart. 2018. fda.gov/media/74435/download ↩ ↩²

2. Food Standards Agency. How to chill, freeze and defrost food safely. GOV.UK. food.gov.uk ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

3. Centers for Disease Control and Prevention. Preventing Clostridium perfringens Food Poisoning. cdc.gov ↩ ↩² ↩³