Chleb dyniowy paleo – prosty przepis z mąki kokosowej
Chleb dyniowy paleo pieczesz bez mąki pszennej: bazą jest 60 g mąki kokosowej i 40 g skrobi z tapioki, które wiążą 250 g puree z dyni i 4 jajka. Słodzi go odrobina miodu, a rośnie dzięki sodzie z octem jabłkowym. Ciasto mieszasz w 20 minut, pieczesz ok. 55 minut w 175°C i kroisz dopiero po całkowitym wystudzeniu.

Chleb dyniowy paleo z mąki kokosowej
Chleb dyniowy paleo z mąki kokosowej, tapioki, puree z dyni i jajek – bez glutenu i nabiału. Proporcje na keksówkę, 55 min w 175°C, zamienniki.
- Przygotowanie
- 20 min
- Gotowanie
- 55 min
- Razem
- 2 godz.
- Porcje
- 1 keksówka (ok. 12 kromek)
- Kalorie
- 135 kcal/porcja
Składniki
Składniki mokre
Składniki suche
Przygotowanie
- Przygotuj piekarnik i formęNagrzej piekarnik do 175°C (góra–dół) lub 165°C z termoobiegiem. Keksówkę o długości 22–25 cm wyłóż papierem do pieczenia tak, żeby wystawał po dłuższych bokach – łatwiej wyjmiesz chleb.
- Wymieszaj składniki mokreRoztop olej kokosowy i lekko przestudź. W misce roztrzep jajka, dodaj puree z dyni, miód i olej. Wymieszaj rózgą na gładką masę.
- Wymieszaj składniki sucheW drugiej misce wymieszaj mąkę kokosową, skrobię, sodę, cynamon, imbir i sól. Rozbij grudki mąki kokosowej widelcem albo przesiej ją przez sitko.
- Połącz i dodaj ocetWsyp suche składniki do mokrych i wymieszaj do połączenia. Na końcu wlej ocet jabłkowy i krótko zamieszaj. Odstaw ciasto na 5 minut – mąka kokosowa wchłonie wilgoć i masa zgęstnieje.
- Przełóż do formyPrzełóż ciasto do keksówki, wyrównaj mokrą łyżką i posyp pestkami dyni.
- UpieczPiecz 50–60 minut na środkowej półce, aż wierzch będzie sprężysty, a patyczek wbity w środek wyjdzie suchy. Jeśli wierzch za szybko się rumieni, po 35 minutach przykryj go folią aluminiową.
- WystudźZostaw chleb w formie na 15 minut, potem wyjmij go za papier i studź na kratce co najmniej 45 minut. Kroi się dopiero po całkowitym wystudzeniu – na ciepło miąższ jest kleisty.
Porady i szczegóły
Chleb dyniowy paleo to wilgotny, korzenny bochenek bez zbóż, glutenu i nabiału. Bliżej mu do amerykańskiego „pumpkin bread” niż do pieczywa na zakwasie: ma zwartą, drobną strukturę, pomarańczowy kolor i delikatną słodycz. Sprawdza się na śniadanie z masłem orzechowym, do kawy albo jako baza pod jajko sadzone.
Jak upiec chleb dyniowy paleo, żeby nie był zakalcem?
Mąka kokosowa zachowuje się zupełnie inaczej niż pszenna. Chłonie bardzo dużo płynu i nie zawiera glutenu, więc strukturę chleba budują jajka i skrobia. Stąd trzy zasady:
- Waż mąkę kokosową. Łyżka mąki więcej lub mniej zmienia konsystencję ciasta. 60 g to ok. 7–8 łyżek bez czubka – waga daje pewniejszy wynik.
- Daj ciastu odpocząć 5 minut. Masa powinna być gęsta jak ciasto na muffiny, nie lejąca. Jeśli po odpoczynku nadal się rozpływa, dosyp 1 łyżkę mąki kokosowej.
- Studź do końca. Bochenek dochodzi podczas stygnięcia. Pokrojony na ciepło wygląda na niedopieczony, nawet jeśli patyczek wyszedł suchy.
Soda potrzebuje kwasu, żeby spulchnić ciasto. Dlatego ocet jabłkowy (lub sok z cytryny) dodajesz na samym końcu, a ciasto od razu trafia do piekarnika po krótkim odpoczynku.
Jak zrobić puree z dyni do chleba?
Najlepiej sprawdza się dynia hokkaido lub piżmowa – mają zwarty, słodki miąższ i mało wody. Przekrój dynię na pół, usuń pestki, połóż miąższem do dołu na blasze i piecz w 200°C przez ok. 35–45 minut, aż nóż wejdzie bez oporu. Wydrąż miąższ (skórkę hokkaido możesz zmiksować razem z nim) i zblenduj na gładko.
Puree z dyni olbrzymiej lub zwyczajnej bywa wodniste. Odparuj je wtedy kilka minut w garnku albo odsącz na sitku z gazą przez 30 minut – inaczej chleb wyjdzie mokry w środku. Z 1 kg dyni hokkaido otrzymasz zwykle więcej puree, niż potrzeba; nadwyżkę wykorzystasz w puree dyniowo-batatowym albo zamrozisz w porcjach po 250 g.
Czym zastąpić składniki w chlebie dyniowym paleo?
| Składnik | Zamiennik | Uwagi |
|---|---|---|
| skrobia z tapioki | skrobia ziemniaczana, mąka z maranty (arrowroot) | zamiana 1:1, ziemniaczana daje nieco bardziej zbitą kromkę |
| miód | syrop klonowy | 1:1; przy erytrytolu ciasto będzie suchsze |
| olej kokosowy | ghee, łagodna oliwa | 1:1; olej kokosowy daje delikatny kokosowy posmak |
| ocet jabłkowy | sok z cytryny | 1:1 |
| mąka kokosowa | – | nie zamieniaj 1:1 na migdałową ani inną – proporcje płynów są dobrane do mąki kokosowej |
Mąka kokosowa to najmniej wymienny składnik tego przepisu. Jeśli chcesz z nią poćwiczyć na czymś prostszym, spróbuj ciastek z mąki kokosowej i ryżowej albo naleśników z mąki kokosowej.
Czy ten chleb pasuje do diety bezglutenowej i AIP?
Wszystkie składniki są z natury bezglutenowe, ale przy celiakii nie wystarczy to, że mąka kokosowa i tapioka nie pochodzą ze zbóż. Mogą być zanieczyszczone glutenem w zakładzie produkcyjnym, dlatego wybieraj produkty oznaczone przekreślonym kłosem. Ta sama zasada dotyczy proszków i przypraw – podobnie jak w bezglutenowym cieście marchewkowym z bananem czy miodowniku bezglutenowym.
Z protokołem autoimmunologicznym (AIP) jest inaczej. W fazie eliminacji AIP wyklucza się jajka, więc ten przepis się nie nadaje. Wersje AIP chleba dyniowego mają inne proporcje skrobi i mąki kokosowej – samo pominięcie jajek w tym przepisie da zakalec.
Najczęstsze błędy
- Wodniste puree – chleb ma mokry, gumowaty pasek w środku. Puree powinno trzymać kształt na łyżce.
- Zimne jajka z lodówki – olej kokosowy krzepnie w grudki. Wyjmij jajka 30 minut wcześniej.
- Za wysoka temperatura – wierzch się przypala, a środek zostaje surowy. Trzymaj się 175°C i przykryj wierzch folią, gdy za szybko brązowieje.
- Ocet dodany za wcześnie – soda reaguje, zanim ciasto trafi do formy, i chleb słabo rośnie.
Jak przechowywać chleb dyniowy paleo?
Przez jajka i puree z dyni bochenek jest wilgotny, więc szybciej łapie pleśń niż zwykły chleb. W temperaturze pokojowej, zawinięty w ściereczkę lub w pojemniku, trzymaj go 1–2 dni. W lodówce, w szczelnym pojemniku, wytrzyma do 5 dni – kromki najlepiej smakują wtedy lekko podgrzane w tosterze lub na suchej patelni. Więcej o tym, jak długo wypieki zachowują świeżość w chłodzie, przeczytasz w tekście o tym, ile może stać ciasto w lodówce.
Chleb dobrze znosi mrożenie. Pokrój go po wystudzeniu, przełóż kromki papierem do pieczenia i zamroź w woreczku nawet na 3 miesiące. Pojedyncze kromki wkładasz prosto z zamrażarki do tostera.
Najczęstsze pytania
Czy chleb dyniowy paleo jest słodki?
Jest lekko słodki, bliżej korzennego ciasta niż pieczywa na kanapki. Jeśli chcesz wersję wytrawną, zmniejsz miód do 1 łyżki, pomiń cynamon i dodaj szczyptę gałki muszkatołowej i tymianku.
Ile kalorii ma kromka chleba dyniowego paleo?
Przy podziale bochenka na 12 kromek wychodzi ok. 130–140 kcal na kromkę. Najwięcej energii daje olej kokosowy i miód.
Czy mogę upiec ten chleb w formie na muffiny?
Tak, z tej porcji wyjdzie ok. 12 muffinek. Piecz je w 175°C przez 20–25 minut i sprawdź patyczkiem.
Czy można użyć puree z dyni z puszki?
Można, jeśli to czysta dynia bez cukru i przypraw. Puree z puszki jest zwykle gęstsze od domowego, więc nie trzeba go odparowywać.

