Puree dyniowo-batatowe z piekarnika – prosty przepis

Puree z dyni piżmowej i batatów to gęsty, aksamitny dodatek o naturalnie słodkim smaku, który pasuje do pieczonego mięsa, drobiu i dań jesiennych. W tej wersji warzywa się piecze, a gotowe puree wykańcza masło, odrobina miodu i cynamon, na wierzch zaś idą glazurowane orzechy pekan. Całość zajmuje godzinę, z czego większość to czas w piekarniku.

Jak zrobić puree dyniowo batatowe, żeby było gęste, a nie wodniste?

Najważniejsza decyzja to sposób obróbki. Gotowane w wodzie kostki dyni nasiąkają nią i puree wychodzi rzadkie, a smak się rozmywa. W piekarniku część wody odparowuje, cukry na brzegach lekko się karmelizują i puree jest gęstsze i bardziej aromatyczne.

Trzy zasady, które robią różnicę:

• Krój warzywa w kostkę tej samej wielkości (2,5–3 cm) – inaczej małe kawałki się przypalą, a duże zostaną twarde.
• Rozkładaj je w jednej warstwie. Ściśnięte na jednej blasze będą się dusić we własnym soku zamiast piec – lepiej użyć dwóch blach.
• Miksuj, póki warzywa są gorące. Łatwiej wtedy uzyskać gładką masę, a masło od razu się rozpuszcza; ostudzone warzywa miksują się gorzej i puree wychodzi gęstsze.

Jeśli nie masz piekarnika, gotuj warzywa na parze 15–20 min. Puree będzie nieco luźniejsze, ale wciąż lepsze niż z warzyw gotowanych w wodzie.

Jaką dynię wybrać do puree?

Do tego przepisu najlepsza jest dynia piżmowa (butternut): ma zwarty, mało włóknisty miąższ, niewiele pestek i łatwo się ją obiera. Dobrze sprawdzi się też hokkaido – jej skórka po upieczeniu mięknie, więc możesz jej nie obierać, choć puree będzie miało wtedy nieco mniej gładką strukturę.

Unikaj dużych dyni do wycinania lampionów na Halloween. Są wodniste i włókniste, więc puree wyjdzie rzadkie i mdłe. Bataty wybieraj twarde, z gładką skórką, bez miękkich plam i kiełków. Odmiany o pomarańczowym miąższu dadzą intensywny kolor; bataty o białym lub fioletowym miąższu są zwykle suchsze i zmienią barwę puree.

Najczęstsze błędy

• Za niska temperatura – w 160–170°C warzywa pieką się dłużej i słabo się rumienią. Trzymaj się 200°C (góra–dół).
• Za dużo dodatków od razu – miód i cynamon dodawaj stopniowo. Upieczone bataty są już słodkie i łatwo przesadzić.
• Miksowanie w blenderze kielichowym na wysokich obrotach – długie, intensywne miksowanie skrobiowych warzyw może dać kleistą konsystencję. Wystarczy blender ręczny albo tłuczek do ziemniaków.
• Posypanie orzechami na zapas – na wilgotnym puree glazura rozpuszcza się w kilka minut.

Z czym podawać puree z dyni i batatów?

Słodkawe puree dobrze równoważy dania pieczone i wyraziste sosy. Sprawdza się obok pieczonej kaczki w jabłkach z tymiankiem, karkówki długo pieczonej w niskiej temperaturze czy medalionów z indyka w sosie własnym. W wersji wegetariańskiej podaj je z pieczonymi warzywami i sosem pieczeniowym bez mięsa.

Jeśli chcesz podać puree bardziej wytrawnie, pomiń miód i orzechy, a do masła dodaj ząbek pieczonego czosnku i kilka listków świeżego tymianku albo rozmarynu.

Ile kalorii ma puree dyniowo-batatowe?

Porcja tego puree (1/6 przepisu) to ok. 340 kcal i ok. 50 g węglowodanów. Ok. 40% energii dają tłuszcz i orzechy – bez glazurowanych pekanów porcja ma ok. 250 kcal. Wyliczenie opiera się na danych USDA: 100 g surowego batata to 86 kcal, 100 g surowej dyni piżmowej – 45 kcal, a 100 g orzechów pekan – 691 kcal.¹

Oba warzywa są bardzo dobrym źródłem beta-karotenu, z którego organizm wytwarza witaminę A. 100 g surowego batata zawiera ok. 709 µg witaminy A (RAE), a 100 g dyni piżmowej ok. 532 µg.¹ W surowych składnikach na porcję jest ok. 1700 µg RAE, więc nawet jeśli część beta-karotenu rozłoży się przy pieczeniu, porcja pokrywa dzienne zalecane spożycie dorosłego (wg polskich norm 700 µg dla kobiet i 900 µg dla mężczyzn). Przy cukrzycy traktuj puree jak porcję węglowodanów (ok. 50 g), podobnie jak ziemniaki, a wielkość porcji dopasuj do zaleceń lekarza lub dietetyka.

Czy puree z dyni i batatów nadaje się dla niemowlaka?

Tak, dynia i bataty mogą być jednymi z pierwszych warzyw przy rozszerzaniu diety, ale w innej wersji niż ta obiadowa. ESPGHAN zaleca, by nie wprowadzać pokarmów uzupełniających przed ukończeniem 4. miesiąca życia ani nie odkładać ich po 6. miesiącu, i nie dodawać do nich soli ani cukru.² Miodu nie podawaj dziecku przed ukończeniem 1. roku życia, bo może zawierać przetrwalniki bakterii wywołujących botulizm.³

Dla niemowlaka upiecz albo ugotuj na parze same warzywa, bez oleju, soli i przypraw, i zmiksuj je z odrobiną wody lub mleka, którym karmisz dziecko. Orzechy pomiń – całe i grubo siekane grożą zadławieniem. Jeśli dziecko urodziło się przedwcześnie, ma alergię pokarmową, ciężkie AZS albo problemy z przybieraniem na wadze, moment i sposób rozszerzania diety ustal z pediatrą.

Jak przechowywać i mrozić puree?

Ostudzone puree przełóż do szczelnego pojemnika i trzymaj w lodówce do 3–4 dni. Dobrze znosi mrożenie: zamroź je w porcjach (w woreczkach lub foremkach do kostek lodu dla dziecka) na 2–3 miesiące, a rozmrażaj w lodówce przez noc. Rozmrożonego puree nie zamrażaj ponownie. Po rozmrożeniu wymieszaj je energicznie, bo może się lekko rozwarstwić.

Upieczone puree z dyni nadaje się też do wypieków – możesz z niego zrobić chleb dyniowy paleo. Jeśli zostanie ci więcej batatów, wypróbuj frytki z batatów w panierce.

Przypisy

1. U.S. Department of Agriculture, Agricultural Research Service. FoodData Central (SR Legacy): Sweet potato, raw, unprepared (FDC ID 168482); Squash, winter, butternut, raw (FDC ID 169295); Nuts, pecans (FDC ID 170182). fdc.nal.usda.gov ↩ ↩²

2. Fewtrell M, Bronsky J, Campoy C i in. Complementary Feeding: A Position Paper by the European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition (ESPGHAN) Committee on Nutrition. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2017;64(1):119-132. doi:10.1097/MPG.0000000000001454 ↩

3. Centers for Disease Control and Prevention. Preventing Botulism. cdc.gov ↩