Ciastka z mąki kokosowej i ryżowej – kruche, bezglutenowe, na maśle
Ciastka z mąki kokosowej i ryżowej robi się jak szkockie kruche shortbread: miękkie masło ucierasz z cukrem pudrem, dodajesz 200 g mąki ryżowej i tylko 60 g kokosowej, schładzasz ciasto i pieczesz małe krążki ok. 20–25 min w 160°C. Wychodzi ok. 30 kruchych, maślanych ciastek bez glutenu, z delikatnym kokosowym aromatem.

Ciastka z mąki kokosowej i ryżowej
Ciastka z mąki kokosowej i ryżowej: 200 g masła, 100 g cukru pudru i dwie mąki. Kruche, bezglutenowe ciasteczka w stylu shortbread – 30 sztuk w 1,5 h.
- Przygotowanie
- 20 min
- Gotowanie
- 25 min
- Razem
- 1 godz. 30 min
- Porcje
- ok. 30 ciastek
- Kalorie
- 95 kcal/porcja
Składniki
Przygotowanie
- Utrzyj masło z cukremMiękkie masło (wyjęte z lodówki ok. 1 godzinę wcześniej) utrzyj z cukrem pudrem, solą i wanilią przez 2–3 min, aż masa będzie gładka i jaśniejsza.
- Dodaj mąkiPrzesiej mąkę ryżową i kokosową, wsyp do masła i zagnieć krótko, tylko do połączenia. Ciasto ma być miękkie i plastyczne jak plastelina. Jeśli kruszy się w dłoniach, dodaj żółtko.
- Schłódź ciastoSpłaszcz ciasto w dysk, zawiń w folię i włóż do lodówki na 30 min. W tym czasie nagrzej piekarnik do 160°C (góra–dół) lub 150°C (termoobieg).
- Uformuj ciastkaOdrywaj kawałki po ok. 18 g i formuj kulki o średnicy ok. 3 cm. Układaj je na blasze wyłożonej papierem do pieczenia co 3 cm, spłaszcz dłonią do grubości ok. 1 cm i nakłuj widelcem.
- UpieczPiecz 20–25 min, aż spody i brzegi będą lekko złote, a wierzch pozostanie jasny. Jeśli ciastka nie mieszczą się na jednej blasze, piecz je w dwóch turach.
- OstudźZostaw ciastka na blasze na 10 min – na gorąco są bardzo kruche i łatwo się łamią. Potem przełóż je na kratkę i studź do całkowitego wystygnięcia.
Porady i szczegóły
Te ciastka to wariacja na temat szkockiego shortbread – kruchych ciastek z masła, cukru i mąki w proporcji 1:2:3. W tradycyjnych przepisach część mąki pszennej często zastępuje się mąką ryżową, która daje charakterystyczną, „piaskową” kruchość. Tu idziemy krok dalej: mąka pszenna znika całkowicie, a jej miejsce zajmuje mąka ryżowa z niewielkim dodatkiem kokosowej. Efekt to maślane ciasteczka bez glutenu, z wyraźnym, ale nienachalnym kokosowym posmakiem.
Ciasto nie zawiera jajek (poza opcjonalnym żółtkiem) ani proszku do pieczenia, więc ciastka nie rosną – zachowują kształt i mają zwartą, delikatną strukturę.
Jak zrobić ciastka z mąki kokosowej i ryżowej?
Cała technika sprowadza się do trzech zasad:
- Masło miękkie, nie roztopione. Utarte z cukrem pudrem daje gładkie, plastyczne ciasto. Roztopione masło sprawia, że ciasto jest tłuste, rozlewa się na blasze, a ciastka wychodzą twarde.
- Krótko zagniatać. W tym cieście nie ma glutenu, który mógłby się „przepracować”, ale długie wyrabianie ogrzewa masło – ciasto robi się lepkie i trudne do formowania.
- Niska temperatura. 160°C (góra–dół) i 20–25 min to warunki typowe dla shortbread. Ciastka mają się upiec, ale nie zbrązowieć – wierzch powinien zostać jasny, a złote mogą być tylko spody i brzegi.
Z podanych proporcji wychodzi ok. 30 ciastek o średnicy 4–5 cm. Jeśli wolisz klasyczne „paluchy”, rozwałkuj schłodzone ciasto na grubość 1 cm, pokrój w prostokąty 2 × 6 cm i piecz kilka minut dłużej.
Dlaczego mąki kokosowej jest tak mało?
Mąka kokosowa powstaje z odtłuszczonego i wysuszonego miąższu kokosa. Zawiera bardzo dużo błonnika (zwykle 35–45 g w 100 g, zależnie od producenta – sprawdź etykietę), który wchłania tłuszcz i wodę jak gąbka. Dlatego nie da się jej zamienić z mąką pszenną czy ryżową w stosunku 1:1. W wypiekach przyjmuje się, że 100 g zwykłej mąki zastępuje tylko ok. 25–33 g kokosowej, zwykle z dodatkiem jajek lub płynu.
Dlatego w tym przepisie kokosowa to niespełna 1/4 mieszanki mąk (60 g na 260 g), a bazą jest ryżowa. Ciasto i tak wychodzi bardziej zwarte niż klasyczne shortbread – jeśli kruszy się przy formowaniu, dodaj żółtko. Jeśli dasz więcej kokosowej, ciasto zrobi się suche i będzie pękać. Ta sama zasada działa w innych wypiekach – na przykład w naleśnikach z mąki kokosowej i pszennej kokosowa też jest tylko dodatkiem do bazy.
Czy te ciastka są bezglutenowe?
Mąka ryżowa i mąka kokosowa naturalnie nie zawierają glutenu, więc ciastka są bezglutenowe z założenia. Jeśli pieczesz dla osoby z celiakią, liczy się jednak to, gdzie mąka była produkowana: w zakładach przetwarzających pszenicę może dojść do zanieczyszczenia glutenem. Wybieraj produkty z symbolem przekreślonego kłosa lub napisem „bezglutenowy” na opakowaniu i sprawdź też skład cukru pudru oraz cukru waniliowego.
Pamiętaj, że bezglutenowe nie znaczy dietetyczne. Ciastka są na maśle i cukrze – jedno ma ok. 95 kcal. Jeśli szukasz innych bezglutenowych wypieków, wypróbuj wegańskie pierniczki bezglutenowe albo miodownik bezglutenowy.
Najczęstsze błędy
- Ciasto się kruszy i nie da się go formować – masło było za zimne albo mąka kokosowa nasiąkła bardziej niż zwykle. Odstaw ciasto na 10 min w temperaturze pokojowej, a jeśli to nie pomoże, dodaj żółtko.
- Ciastka rozpłynęły się na blasze – ciasto było za ciepłe. Nie pomijaj 30 min w lodówce, a w upalne dni schłodź też uformowane ciastka przez 10 min przed pieczeniem.
- Ciastka są twarde – za długo w piekarniku lub w za wysokiej temperaturze. Shortbread wyjmuje się, gdy wierzch jest jeszcze jasny.
- Ciastka łamią się po wyjęciu – na gorąco są bardzo delikatne. Twardnieją dopiero po ostudzeniu, więc nie zdejmuj ich od razu z blachy.
- Gorzkawy posmak – mąka kokosowa mogła zjełczeć. Zawiera resztki tłuszczu kokosowego, więc po otwarciu trzymaj ją szczelnie zamkniętą w chłodnym miejscu.
Jak przechowywać ciastka z mąki kokosowej?
Całkowicie wystudzone ciastka przełóż do metalowej puszki lub szczelnego pojemnika. W temperaturze pokojowej zachowają kruchość ok. 1–2 tygodni. Nie trzymaj ich w jednym pojemniku z miękkimi ciastami ani owocami – wciągną wilgoć i zmiękną.
Upieczone ciastka możesz też zamrozić w szczelnym woreczku na ok. 2–3 miesiące; rozmrażaj je w temperaturze pokojowej, bez rozpakowywania. Do ciasta używaj świeżego masła – jeśli masz wątpliwości co do kostki leżącej dłużej w lodówce, sprawdź, czy można jeść masło po terminie.
Warianty i zamienniki
- Mocniej kokosowe – dodaj do ciasta 30 g drobnych wiórków kokosowych albo obtocz kulki w wiórkach przed spłaszczeniem.
- Cytrynowe – zetrzyj do masła skórkę z 1 cytryny (sparzonej).
- Z czekoladą – po ostudzeniu zanurz połowę każdego ciastka w roztopionej gorzkiej czekoladzie.
- Mąka ryżowa – jasna daje delikatniejsze ciastka, brązowa (pełnoziarnista) – bardziej orzechowe i nieco bardziej sypkie. Najlepiej sprawdza się drobno mielona mąka ze sklepu; ryż zmielony w domowym młynku do kawy jest zwykle zbyt gruboziarnisty i ciastka zgrzytają w zębach.
- Wersja bez masła – zamiast masła możesz użyć tłuszczu roślinnego w kostce do pieczenia, ale ciastka będą mniej aromatyczne. Stały olej kokosowy też się nada, ale szybko mięknie od ciepła dłoni – ciasto wymaga wtedy dłuższego chłodzenia.
Jeśli wolisz ciasteczka mniej maślane, z płatkami i owocami, zajrzyj do przepisu na dietetyczne ciasteczka owsiane – pamiętaj tylko, że owies jest bezglutenowy wyłącznie wtedy, gdy ma takie oznaczenie na opakowaniu.
Najczęstsze pytania
Czy można upiec te ciastka z samej mąki kokosowej?
Nie w tych proporcjach. Sama mąka kokosowa daje ciasto suche i ciężkie; przepisy na samej kokosowej mają zupełnie inne proporcje – mniej mąki, a więcej tłuszczu lub jajek. Mąka ryżowa jest tu bazą, a kokosowa – dodatkiem smakowym.
Ile kalorii ma jedno ciastko?
Przy podziale ciasta na 30 sztuk jedno ciastko ma ok. 95 kcal, z czego większość pochodzi z masła. Wartość zależy od wielkości ciastek i użytej mąki kokosowej.
Czy ciasto można zamrozić?
Tak. Surowe ciasto zawinięte w folię wytrzyma w zamrażarce ok. 2 miesięcy. Rozmroź je w lodówce przez noc, a potem formuj i piecz jak zwykle.
Czy zamiast cukru pudru można dać zwykły cukier?
Można, ale drobny cukier (do wypieków) lepiej się rozpuszcza. Gruby kryształ zostawia chrupiące drobinki, a ciastka są mniej delikatne.


