Przepis na cynamonki bez drożdży – szybkie, na maślance

Cynamonki bez drożdży to szybsza wersja klasycznych cinnamon rolls. Zamiast drożdżowego ciasta, które musi rosnąć 1–2 godziny, robisz ciasto na maślance spulchniane sodą i proszkiem do pieczenia – podobne do amerykańskich biscuits albo angielskich scones. Wychodzą miękkie, lekko kruche na brzegach i mocno cynamonowe. Nie są tak sprężyste i „ciągnące” jak drożdżówki, ale są gotowe w niecałą godzinę.

Czym cynamonki bez drożdży różnią się od drożdżowych?

	Cynamonki bez drożdży	Cynamonki drożdżowe
Spulchniacz	soda + proszek do pieczenia	drożdże
Czas do pieczenia	ok. 25 min	2–3 godziny z wyrastaniem
Struktura	miękka, lekko krucha, jak scones	puszysta, sprężysta, „ciągnąca się”
Świeżość	najlepsze tego samego dnia	miękkie przez 1–2 dni

Jeśli masz czas i robot kuchenny, sprawdź nasze cynamonki drożdżowe z Lidlomixa. Wersja bez drożdży przyda się wtedy, gdy goście są za godzinę albo w domu skończyły się drożdże – a jeśli masz tylko paczkę po terminie, przeczytaj, czy przeterminowane suche drożdże nadają się do użycia.

Jak zrobić cynamonki bez drożdży, żeby były miękkie?

Ciasto na sodzie i proszku łatwo „zabić” zbyt długim wyrabianiem. Wtedy gluten się zacieśnia, a cynamonki wychodzą twarde i zbite. Trzy zasady:

• Zagniataj maksymalnie minutę – tylko do połączenia składników w gładką kulę. To nie jest ciasto drożdżowe.
• Nie dosypuj za dużo mąki. Ciasto ma być miękkie i lekko lepkie. Podsypuj blat i wałek, a nie samo ciasto.
• Piecz od razu. Soda reaguje z kwasem z maślanki w chwili połączenia składników. Ciasto, które czeka pół godziny, traci część pęcherzyków gazu i rośnie słabiej.

Cynamonki ułożone ciasno w formie podpierają się nawzajem i rosną do góry, a nie na boki. Dzięki temu ich boki zostają miękkie.

Czym zastąpić maślankę i erytrol?

Maślanka dostarcza kwasu, który aktywuje sodę. Jeśli jej nie masz, użyj:

• kefiru lub jogurtu naturalnego rozrzedzonego mlekiem w proporcji 3:1,
• kwaśnego (zsiadłego) mleka – tak samo jak w cieście z kwaśnym mlekiem i olejem,
• mleka z sokiem z cytryny: 170 ml mleka + 1 łyżka soku, odstaw na 10 min.

Erytrol możesz zamienić na zwykły lub brązowy cukier w tej samej wadze. Brązowy cukier w nadzieniu daje lekko karmelowy smak i bardziej lepką, ciemną spiralę. Erytrol słodzi słabiej niż cukier (ok. 60–70% słodkości sacharozy), więc wersja z nim jest mniej słodka – możesz zwiększyć jego ilość w nadzieniu do 60–70 g. Więcej o innych słodzikach przeczytasz w tekście czym zastąpić melasę.

Ile kalorii ma cynamonka bez drożdży?

Jedna cynamonka z tego przepisu (1/10 formy) w wersji z erytrolem ma ok. 200 kcal. Prawie całą energię dają mąka i masło. Erytrol zgodnie z unijnymi zasadami oznaczania żywności liczy się jako 0 kcal. Z cukrem zamiast erytrolu jedna sztuka ma ok. 230 kcal, a z lukrem – o kolejne 15–20 kcal więcej.

Erytrol w większej ilości działa przeczyszczająco. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) ustalił w 2023 r. dopuszczalne dzienne spożycie na 0,5 g na kilogram masy ciała – dla dorosłego ważącego 70 kg to ok. 35 g, a dla dziecka ważącego 20 kg tylko ok. 10 g.¹ W jednej cynamonce jest ok. 8 g erytrolu, więc dzieciom podawaj najwyżej jedną sztukę dziennie albo upiecz dla nich wersję z cukrem.

W 2023 r. badanie obserwacyjne powiązało wysokie stężenie erytrolu we krwi z częstszymi zawałami i udarami u osób już obciążonych ryzykiem sercowo-naczyniowym. Takie badanie nie dowodzi, że erytrol je powoduje, ale osoby z chorobami serca mogą wybrać zwykły cukier w umiarkowanej ilości.²

Najczęstsze błędy przy cynamonkach bez drożdży

• Za krótki czas pieczenia. 15 min to za mało dla 4-centymetrowych ślimaczków w formie – środek zostaje surowy. Sprawdzaj patyczkiem cynamonkę ze środka formy.
• Roztopione zamiast miękkiego masła w nadzieniu. Płynne masło wycieka przy zwijaniu i przypala się na dnie. Masło do nadzienia ma mieć konsystencję pasty.
• Za gruby rulon. Ciasto grubsze niż 7 mm daje mało zwojów i dużo surowego w środku ciasta.
• Tępy nóż. Miażdży rulon. Krój ostrym, długim nożem albo nitką przełożoną pod rulonem i skrzyżowaną u góry.

Jak przechowywać cynamonki bez drożdży?

Najlepsze są w dniu pieczenia, najlepiej lekko ciepłe. Ciasto na sodzie twardnieje szybciej niż drożdżowe, więc resztę trzymaj w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej do 2 dni. Przed podaniem podgrzej je 10–15 s w mikrofalówce albo 5 min w piekarniku nagrzanym do 160°C. Cynamonki z lukrem na bazie serka trzymaj w lodówce – ogólne zasady znajdziesz w tekście o tym, ile może stać ciasto w lodówce.

Upieczone cynamonki bez lukru możesz zamrozić w woreczku na 2–3 miesiące. Rozmrażaj w temperaturze pokojowej i odśwież w piekarniku. Jeśli lubisz połączenie cynamonu z owocami, spróbuj też ciasta na oleju z jabłkami i cynamonem.

Przypisy

1. Younes M, Aquilina G, Castle L i in. Re-evaluation of erythritol (E 968) as a food additive. EFSA J. 2023;21(12):e8430. doi:10.2903/j.efsa.2023.8430 ↩

2. Witkowski M, Nemet I, Alamri H i in. The artificial sweetener erythritol and cardiovascular event risk. Nat Med. 2023;29(3):710-718. doi:10.1038/s41591-023-02223-9 ↩