Dietetyczne ciasto marchewkowe bezglutenowe wegańskie – przepis

To ciasto marchewkowe nie zawiera glutenu, jajek, nabiału ani białego cukru, a nadal jest wilgotne, korzenne i dobrze się kroi. Zamiast jajek wiąże je żel z siemienia lnianego, a słodycz daje mus z daktyli. Pieczesz je na jednej blasze, bez miksera – wystarczą dwie miski i szpatułka.

Przepis różni się od wcześniejszej wersji dwoma szczegółami: dodaliśmy łyżkę octu jabłkowego, bo soda oczyszczona potrzebuje kwasu, żeby spulchnić ciasto, a 1,5 łyżeczki sody zastąpiliśmy łyżeczką sody i łyżeczką proszku do pieczenia. Nadmiar sody daje mydlany posmak i ciemne, gorzkawe ciasto.

Czym to ciasto różni się od klasycznego ciasta marchewkowego?

Klasyczne ciasto marchewkowe opiera się na mące pszennej, jajkach i cukrze. W tej wersji każdy z tych składników ma zamiennik:

Klasycznie	W tym przepisie	Co robi w cieście
3–4 jajka	żel z 3 łyżek mielonego siemienia	wiąże masę, dodaje wilgoci
cukier	mus z daktyli	słodzi i nawilża
mąka pszenna	mieszanka mąki bezglutenowej	tworzy strukturę miękisza
serek śmietankowy w kremie	nerkowce lub śmietanka kokosowa	daje gęsty, kremowy wierzch

Siemię lniane musi być zmielone – całe ziarna nie puszczą śluzu i nie zwiążą ciasta. Jeśli mielisz je sam, rób to tuż przed pieczeniem. Więcej o tym, jak siemię zachowuje się po namoczeniu, przeczytasz w tekście jak jeść siemię lniane na surowo.

Jeśli wolisz wersję z jajkami i bananem, zajrzyj do przepisu na ciasto marchewkowe bezglutenowe z bananem. Klasyczną, pszenną wersję znajdziesz w przepisie na szybkie ciasto marchewkowe na dużą blachę.

Czy ciasto marchewkowe bezglutenowe wegańskie jest dietetyczne?

Jest lżejsze od klasycznego pod względem cukru, ale nie jest niskokaloryczne. Kawałek (1/12 blachy) ma ok. 290 kcal bez kremu, a krem dodaje mniej więcej 50–80 kcal. Blisko połowa energii pochodzi z oleju – 200 ml to ok. 1600 kcal z ok. 3500 kcal całej blachy.

Mus z daktyli też nie oznacza „bez cukru” w sensie dosłownym. Suszone daktyle to w około dwóch trzecich cukry proste, tyle że podane razem z błonnikiem owocu. Samo ciasto nie zawiera natomiast cukru dodanego w postaci białego kryształu czy syropu glukozowego. Pamiętaj tylko, że krem z nerkowców słodzisz syropem klonowym lub z agawy, a to już cukier dodany.

Chcesz lżejszą wersję? Zastąp 80 ml oleju 100 g niesłodzonego musu jabłkowego. Kawałek będzie miał wtedy ok. 240 kcal, a ciasto pozostanie wilgotne, choć nieco bardziej zbite. Inne pomysły na lżejsze wypieki znajdziesz w przepisie na dietetyczną szarlotkę.

Jaką mąkę bezglutenową wybrać?

Najpewniejszy efekt da gotowa mieszanka mąki bezglutenowej do ciast. Takie mieszanki łączą mąki (np. ryżową, kukurydzianą) ze skrobiami i zwykle zawierają gumę ksantanową lub błonnik z babki płesznik, które przejmują rolę glutenu. Skład różni się między producentami, więc sprawdź etykietę.

Jeśli masz pojedynczą mąkę, np. ryżową lub gryczaną, dodaj do niej 1 łyżeczkę gumy ksantanowej albo 1 łyżkę łusek babki płesznik. Bez tego ciasto będzie się kruszyć. Mąka gryczana nadaje wyraźny, lekko orzechowy smak – najlepiej użyć jej w proporcji najwyżej 1:2 z jaśniejszą mąką.

Przy celiakii liczy się każdy składnik, nie tylko mąka:

• Proszek do pieczenia – część popularnych proszków zawiera mąkę lub skrobię pszenną. Wybieraj produkty oznaczone przekreślonym kłosem.
• Owies i napój owsiany – zwykły owies jest często zanieczyszczony glutenem, dlatego przy celiakii wybieraj tylko produkty owsiane certyfikowane jako bezglutenowe. Część osób z celiakią źle toleruje nawet czysty owies – jeśli nie wiesz, jak reagujesz, użyj napoju migdałowego.
• Bakalie i przyprawy – mieszanki przypraw do piernika czy posypki mogą zawierać gluten albo informację „może zawierać”.

Jaki krem do ciasta marchewkowego bez nabiału?

Krem z nerkowców jest gęsty, lekko kwaskowy i najbardziej przypomina klasyczny krem z serka. Nerkowce muszą być dobrze namoczone – 30 min we wrzątku albo 4 godziny w zimnej wodzie – inaczej krem wyjdzie ziarnisty. Do gładkiej konsystencji potrzebny jest blender kielichowy lub mocny blender ręczny.

Krem kokosowy jest lżejszy i bardziej puszysty, ale wymaga mleczka o wysokiej zawartości tłuszczu (min. 17%), schłodzonego przez całą noc. Ubijaj tylko stałą, białą część z wierzchu puszki. Jeśli krem się nie ubija, schłodź miskę i końcówki miksera w zamrażarce przez 10 min.

Ksylitol to popularny zamiennik cukru do kremów, ale trzymaj go z dala od psów – nawet niewielka ilość może u nich wywołać gwałtowny spadek poziomu cukru we krwi, groźny dla życia.¹ Dla ludzi jest bezpieczny, choć w większych ilościach – podobnie jak erytrytol – może działać przeczyszczająco, szczególnie u dzieci.

Ciasto i oba kremy zawierają orzechy (włoskie, nerkowce) albo kokos, więc nie podawaj ich osobom z alergią na orzechy. Przy alergii pomiń orzechy w cieście i wybierz krem kokosowy, po sprawdzeniu, czy kokos jest tolerowany.

Najczęstsze błędy przy wegańskim cieście marchewkowym

• Krojenie ciepłego ciasta – ciasto bez glutenu i jajek „zastyga” dopiero po wystudzeniu. Pokrojone ciepłe rozpadnie się na kawałki.
• Zbyt drobno starta marchew – z marchwi startej na tarce o drobnych oczkach wypływa dużo soku i środek ciasta może zostać zakalcowaty. Używaj grubych oczek.
• Zbyt długie mieszanie – po połączeniu mokrych i suchych składników mieszaj tylko do zniknięcia grudek mąki.
• Za dużo wody przy daktylach – mus powinien mieć konsystencję gęstej pasty. Rzadki mus rozrzedzi ciasto i wydłuży pieczenie.
• Zamiana daktyli na erytrytol bez korekty płynów – mus daktylowy wnosi wilgoć. Jeśli zastępujesz go ok. 120 g erytrytolu lub ksylitolu, dodaj 80–100 ml napoju roślinnego. Syrop klonowy lub z agawy (ok. 150 ml) możesz wlać bez dodatkowego płynu.

Jak przechowywać ciasto marchewkowe?

Ciasto bez kremu wytrzyma 2–3 dni w temperaturze pokojowej, przykryte ściereczką lub w pojemniku. Z kremem z nerkowców lub kokosowym trzymaj je w lodówce, w zamkniętym pojemniku, do 4 dni. Ogólne zasady przechowywania wypieków z kremem opisujemy w tekście ile może stać ciasto w lodówce.

Ciasto marchewkowe smakuje najlepiej następnego dnia po upieczeniu – przyprawy się przegryzają, a miękisz staje się bardziej wilgotny. Jeśli lubisz korzenne, bezglutenowe wypieki, spróbuj też wegańskich pierniczków bezglutenowych.

Przypisy

1. U.S. Food and Drug Administration. Paws Off Xylitol; It's Dangerous for Dogs. fda.gov ↩